2017-2018 ուստարի · Без рубрики · ՆԱԽԱԳԻԾ

Մ. Խորենացու առասպելները՝ ըստ 9-1 դասարանի սովորողների

Տե՛ս այստեղ:

file1014

Advertisements
11-րդ դասարան · 2017-2018 ուստարի · Без рубрики · ՆԱԽԱԳԻԾ

Հանդիպում գրող, թարգմանիչ, սցենարիստ Վանուհի Վահանյանի հետ

Կրթահամալիրում հյուրընկալել էինք գերմանաբնակ, «հայածագ» (իր բնորոշմամբ) գրող, թարգմանիչ, սցենարիստ Վանուհի Վահանյանին: Իրեն առաջնահերթ գրող համարելով՝ գրում է աննախադեպ հզոր էսսեներ, պատմվածքներ, այս պահին՝ վեպ: Գրելուն զուգահեռ՝ զբաղվում է թարգմանական «լուրջ, ավելի լուրջ, ամենալուրջ» գործունեությամբ. արդ թարգմանում է բանաստեղծ, թարգմանիչ Հրաչյա Թամրազյանի բանաստեղծությունները հայերենից գերմաներեն: Գրել սկսել է տասներեք տարեկանից. առաջին գործը եղել է Եղեռնի մասին մի վիպակ: Առաջիկա օրերին «Անդին» ամսագրում լույս կտեսնի գրողի «Մադամ բարեգութ Մարիամ» էսսեն, իսկ գարնանը կմեկնարկեն նրա գերմաներեն պատմվածքների թարգմանությունն ու տպագրությունը:
Հանդիպումը սովորողների հետ, նրա բնութագրմամբ, իրեն թևավորեց, երբ տեսավ իրեն ուղղված խոշոր, խանդավառ, հետաքրքրասեր աչքերը: «Որոշեցի. աշխատելու եմ երեխաների՛ հետ»,- ասաց նա հանդիպումից հետո: Անչափ ոգեշնչող է այն հանգամանքը, որ Վանուհի Վահանյանը, կարևորելով սովորողների ձգտումները՝ թարգմանական փորձ ունենալու և հմտանալու, նշեց, որ Հայաստան հաջորդ այցի ժամանակ կրթահամալիրի սովորողներին մասնակից կդարձնի թարգմանական աշխատանքներին:

Մի քանի մեջբերում՝ Վանուհի Վահանյանի «Մադամ բարեգութ Մարիամ» էսսեից.

«Միշտ էլ մի պահ կանգ ես առնում, երբ ճակատագրականը, էական չէ, որքան բախտորոշ, վրա է հասնում։ Այդժամ՝ մի ուշ ներկայում, հակված ես կարծելու, թե անցյալի որևէ ներկայում թերևս զլացել ես պատեհ պահին կանգ առնել և գիտակցել պահի կարևորությունը: Անցյալի աչքը ամեն մի ուշ, առավել ևս՝ ավելի ուշ ներկայում կույր է։ Եղածը եղած է: Ասվածն այլևս պատմություն է կամ պատմական անցյալ։ Աշխարհագրությունդ գիտի, էն որ «…բախտատե՛րդ թաղեմ, ա՛յ տնավեր»։

«Տեսնես էդ ե՞րբ բոյովացանք ամենքից՝ լինի սև, թե սպիտակ, շեղաչք, թե թուրք: Երևի թե հենց այն պահին, երբ նեղանձնական ողբից դարձանք վիճակագրություն»:

«Գրել այն գրքի մասին, որին տվեցի մոտիս վերջին 9,95 եվրոն, այն էլ ընդամենը մի նախադասության համար, որ գրված էր հենց առաջին էջում՝ «Աշխարհագրությունը ճակատագիր է»։

«Ու եղավ, որ Վանը իգական (-սեռի գոյական) դարձավ՝ շատերի կողմից օգտագործված, ոչ մեկի կողմից չնվաճված: Համենայնդեպս, ոչ ամբողջությամբ: Էլ ուր մնաց՝ սանձված:

Ավելի ուշ Շամիրամի այս զոհաբերությունը գոհունակությամբ ընդունեց հույժ ողջամիտ մի Մարիամ և կնկան դարձրեց գթասիրտ,ավելի գթասիրտ, ամենագթասիրտ։ Ու անգամ սրբերի կարգը դասվեց։ Մադա՛մ ամենաողորմած Մարիամ, մա՛յր Աստծո,  մա՛յր տիեզերքի: Ամենա-:

Չգիտեմ՝ այդպիսի աղոթք կամ աղոթքի տարբերակ արդյոք գոյություն ունի՞ աստվածաբանության կամ գուցե քաղաքագիտության մեջ, սակայն գիտեմ, որ անհայտ մի եղերերգ կա, որը, Աստված գիտի, թե ինչո՛ւ կնոջ երգաձայնի համար է գրվել. «…Արքաս ընկած է լեռան վրա…»:

«Հայրենիքը առաջին պատկերն է, որը մարդուս աչքը տեսանում է»:

«Հայրենաբաղձությունը ֆիզիկական լուրջ հիվանդություն է, ոչ պակաս քաղցկեղահարույց, որքան մի տուփ սիգարետը սոված փորին»։

Նախորդ օրը տեսակցության նեղ սենյակում (նեղ,  ավելի նեղ, ամենանեղ) նա ասաց. «…Ուսերդ ասես Արարատ լեռան երկու գագաթները լինեն»։ Եվ ապա գոհ ավելացրեց՝ «Բիբլիակա՛ն»։ Մի քանի վայրկյան անց՝ այն բանից հետո, երբ Արարատի շրջակայքից բերված  հողով (որ ես էի իր համար հայթայթել) լի բռից հոտ էր քաշել ու մատների միջից հողը ավազե ժամացույցի պես մի ափից մյուսն էր հոսեցնում, ասաց նա այն, ինչ սովորաբար Աստվածաշնչի մասին են ասում՝ «Աստվածային է»:

Տեսադաշտում արքա չկա։ Մեն-միայն անմեղ զոհե՛ր են։ Տեսնես ինչ-որ իմաստակի մտքով երբևէ անցե՞լ է, թե ո՛րն է անմեղ զոհի հակառակը։ Մեղավո ՞ր զոհը։

«…Հայրենիքի հանդեպ սիրո՝ այլևս սփռյալի մարդաբանական տեսակը երկու մայրատեր մեկ որբի կարգավիճակ է։ Ճակատագրորեն»: